White noise: wat het is en wanneer het helpt

White noise is geluid waarin alle hoorbare frequenties ongeveer even sterk aanwezig zijn. Het klinkt als ruis, als een radio tussen twee zenders of als een afzuigkap in de verte. Er bestaan varianten met een ander accent, zoals pink noise en brown noise, die wat lager en zachter klinken, maar het idee is hetzelfde.

Waarom stilte vaak slechter werkt

Je gehoor is niet gebouwd om absolute geluidsniveaus te bewaken, maar om veranderingen op te merken. Dat is logisch: een constant ruisende beek was nooit gevaarlijk, een tak die knapt wel. Dat systeem staat 's nachts gewoon aan.

In een stille kamer valt daardoor elk los geluid maximaal op. De koelkast die aanslaat, een auto in de straat, iemand die de trap op loopt. Elk van die geluiden is een verandering ten opzichte van bijna niets, en daar reageert je brein op, ook als je er niet wakker van wordt.

Een constante achtergrond verkleint dat verschil. De auto in de straat is er nog steeds, maar hij steekt minder af tegen de ruis. Dat noemen ze maskeren.

Op welk volume

De meestgemaakte fout is te hard. De vuistregel: zet het net hard genoeg om het geluid dat je stoort niet meer te onderscheiden, en geen streepje harder. Als je het geluid zelf opmerkt terwijl je probeert in te slapen, staat het te hard.

Praktisch komt dat neer op ongeveer het niveau van een zachte douche in een andere kamer. Zet de machine ook niet vlak naast je hoofd, maar een meter of twee verderop.

Doorspelen of timer

Beide werken, maar ze doen iets anders. Een timer die na een uur uitgaat helpt je in slaap vallen. Wil je ook voorkomen dat je om drie uur wakker wordt van de buren, dan moet hij de hele nacht doorspelen, want juist in de tweede helft van de nacht slaap je lichter.

Word je regelmatig 's nachts wakker van geluid, laat hem dan doorspelen. Val je alleen moeilijk in slaap, dan is een timer genoeg en zuiniger.

In de kinderkamer

Veel ouders gebruiken white noise bij een baby, en dat kan. Twee dingen zijn dan belangrijk. Zet het apparaat op ruime afstand van het bedje, niet aan het spijlenhek. En houd het volume laag: kinderoren zijn gevoeliger dan die van volwassenen. Bij twijfel overleg je het even met het consultatiebureau.

Waarom niet gewoon je telefoon

Dat kan prima, en het kost niets. Twee praktische bezwaren: je telefoon ligt dan de hele nacht in je slaapkamer te spelen in plaats van op te laden, en de meeste apps onderbreken zichzelf bij een melding of een inkomend gesprek. Precies op het moment dat het stil wordt, ben je wakker. Een los apparaatje doet één ding en heeft geen meldingen.